تاریخ : Sun 06 Sep 2026 - 12:04
کد خبر : 1617
سرویس خبری : ایثار و شهادت

روایت‌هایی از یک فرمانده همیشه در میدان

سردار شهید سید محمد صنیع‌خانی از فرماندهان برجسته ترابری سپاه بود که با ابتکاراتش نقش مهمی در پشتیبانی عملیات‌های بزرگ داشت.


روایت‌هایی از یک فرمانده همیشه در میدان

به گزارش ایثارنیوز، سردار سرتیپ پاسدار شهید «سید محمد صنیع‌خانی»، از فرماندهان کم‌نظیر عرصه لجستیک و ترابری در دوران دفاع مقدس بود که با ابتکارات خود، نقش بسزایی در جابجایی نیرو‌ها و تجهیزات در عملیات‌های بزرگ والفجر ۸، کربلای ۵ و کربلای ۸ ایفا کرد.

وی که بنیان‌گذار و فرمانده ترابری سپاه پاسداران انقلاب اسلامی محسوب می‌شد، پس از سال‌ها تحمل رنج ناشی از مصدومیت شیمیایی، سرانجام در چهاردهم شهریورماه سال ۱۳۷۴ به فیض شهادت نائل آمد.

سردار صنیع‌خانی که بود؟

شهید سید محمد صنیع‌خانی، فرزند سید موسی، در پانزدهم دی‌ماه سال ۱۳۳۲ در شهر قم دیده به جهان گشود. وی در خانواده‌ای مذهبی پرورش یافت و از دوران نوجوانی مبارزات خود را علیه رژیم طاغوت آغاز کرد. در پاییز سال ۱۳۵۷ و در جریان توزیع اعلامیه‌های امام خمینی (ره) توسط ساواک دستگیر و زندانی شد. با پیروزی انقلاب اسلامی، از پایه‌گذاران کمیته انقلاب در محله نازی‌آباد (منطقه ۱۳) تهران بود و مسئولیت مبارزه با قاچاقچیان مواد مخدر را در این منطقه بر عهده داشت.

وی در بهار سال ۱۳۵۸ به عضویت رسمی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی درآمد و با آغاز جنگ تحمیلی، مرکز اعزام نیروی سپاه را در محل لانه جاسوسی آمریکا ایجاد کرد و مسئولیت اعزام رزمندگان به مناطق عملیاتی را بر عهده گرفت.

نقش شهید صنیع‌خانی در عملیات‌های بزرگ

سردار صنیع‌خانی در سال ۱۳۶۴ در عملیات والفجر ۸ مسئولیت جابجایی امکانات، تجهیزات و نیروی انسانی را با رعایت کامل اصل غافلگیری بر عهده داشت و نقش مهمی در پیروزی این عملیات ایفا کرد. از جمله اقدامات شاخص او در این عملیات، حضور شخصی بر روی نخستین شناور عبوری از اروند بود.

به نقل از سردار محمدخدابخشی، از همرزمان شهید، وی در آن شرایط خطیر گفت: «نه من می‌روم. در آن نقطه خطر آسیب دیدن افراد زیاد است؛ بچه‌های من با وجود من دلگرم به کار می‌شوند.»

در عملیات کربلای ۵ نیز انتقال ۲ هزار دستگاه خودرو زرهی، ماشین‌آلات راهسازی و نیرو‌های عمل‌کننده تنها در یک شب و با رعایت کامل ملاحظات حفاظتی، توسط ترابری سپاه به فرماندهی سردار صنیع‌خانی انجام شد که در تاریخچه لجستیک جنگ بی‌نظیر است.

خلاقیت در پل قطور؛ ابتکاری که راه اروپا را باز نگه داشت

پس از بمباران و تخریب شدید پل قطور که تنها راه مبادلاتی خطوط ریلی ایران با اروپا بود، سردار صنیع‌خانی با خلاقیت خود، مسیر جدیدی در کوه ایجاد کرد و با استقرار تجهیزات، نسبت به جابجایی کالا‌های دو طرف مسیر اقدام نمود. این اقدام وی نقش مؤثری در حفظ منافع ملی کشور در آن مقطع داشت.

«رزمنده هزار سنگر» در بحران‌های پس از جنگ

پس از پایان جنگ تحمیلی، سردار صنیع‌خانی مسئولیت قائم‌مقامی بنیاد تعاون سپاه را بر عهده گرفت؛ اما هیچ‌گاه از صحنه خدمت به مردم غافل نشد. تنها سه الی چهار ساعت پس از وقوع زلزله منجیل و رودبار، ترابری سنگین سپاه به عنوان نخستین گروه امدادرسان در منطقه حاضر شد و خدمات گسترده‌ای را به آسیب‌دیدگان ارائه کرد.

وی همچنین در سیل سیستان و بلوچستان با ساخت سیل‌بند‌های خاکی، از تخریب روستا‌ها جلوگیری کرد. سردار صنیع‌خانی پس از ارتحال حضرت امام خمینی (ره) نیز از جمله خادمان آستان مطهر ایشان بود و مسئولیت جابجایی و نصب سازه‌های فلزی حرم مطهر را بر عهده داشت.

مرحوم حاج سید احمد خمینی در آخرین وداع با این شهید گفته بود: «من برای خودم دعا نمی‌کنم؛ دعا می‌کنم که شما به سلامت برگردی و برای این انقلاب و حرم مطهر حضرت امام (ره) خدمت کنی و من شفاعت تو را به امام (ره) می‌کنم.»

مصدومیت شیمیایی و عروج عاشقانه

سردار صنیع‌خانی به دلیل حضور مستمر در مناطق عملیاتی، در فاو و به‌ویژه در عملیات والفجر ۱۰ در حلبچه در معرض گاز‌های شیمیایی دشمن قرار گرفت و آسیب دید. با شدت یافتن عوارض این مصدومیت و پس از استخاره از مقام معظم رهبری، برای معالجه به لندن اعزام شد؛ اما پزشکان معالج اعلام کردند آسیب‌های وی ناشی از بمب‌های شیمیایی است و درمان مؤثری برای آن وجود ندارد.

سردار حسین علائی، از همرزمان شهید، در روایت آخرین دیدار خود گفته است: «تأثیر بمب‌های شیمیایی، هیکل و قیافه او را بسیار رنجور و دگرگون کرده بود، به‌گونه‌ای که ابتدا او را نشناختم. اما وقتی سید محمد مرا با اسم کوچک صدا زد، فهمیدم صدام چه ظلمی به سید محمد و امثال او کرده است.»

سردار شهید سید محمد صنیع‌خانی در چهاردهم شهریورماه سال ۱۳۷۴ و در سن ۴۲ سالگی به شهادت رسید. پیکر پاک وی با حضور هزاران نفر از مردم تهران تشییع و در حرم مطهر امام خمینی (ره) و در جایی که همواره آرزویش را داشت، یعنی زیر پای زائران امام (ره)، به خاک سپرده شد.

خانواده شهید و برادر شهید

از سردار صنیع‌خانی دو فرزند پسر به نام‌های سید وحید و سید رضا و یک فرزند دختر به نام خدیجه السادات به یادگار مانده است. برادر کوچک وی، سید محمد حسن نیز در سال ۱۳۶۱ در عملیات بیت‌المقدس در فاو و در سن ۱۷ سالگی به شهادت رسیده بود.

فراز‌هایی از وصیت‌نامه شهید

شهید صنیع‌خانی در وصیت‌نامه خود که در اسفندماه سال ۱۳۷۳ تنظیم شده، خطاب به ملت شریف ایران آورده است: «از امت شهیدپرور انقلابی می‌خواهم که دولت را همراهی نمایند و قدر مملکت را بدانند. توصیه می‌نمایم رهبر عزیزمان علی زمان را تنها نگذارید و تا ظهور امام زمان (عج) پشتیبان ولایت و رهبری باشید و آنی از خط امام دور نشوید که به خیر و صلاح است.»

خودت را برای جنگ با آمریکا و اسرائیل آماده کن

وی در بخش دیگری از وصیت‌نامه به فرزندش سید وحید سفارش کرده است: «خودت را آماده کن برای جنگ با آمریکا و اسرائیل، ان‌شاءالله جای پدرت را باید پر کنی.» و خطاب به دخترش خدیجه نیز نوشته است: «صبور باش، آنی خدا را فراموش نکن و با توکل به خدا راه حضرت زینب را پیشه کن و از درس و قرآن خواندن کناره‌گیری نکن.»

انتهای پیام/