مروری بر الزامات قانونی و آخرین وضعیت واریز حق پرستاری جانبازان و ایثارگران

به گزارش ایثارنیوز، سید باقر سیدرضایی، مدیرکل پذیرش و امور اداری بنیاد شهید و امور ایثارگران، در گفت‌وگویی با تشریح مبانی قانونی و آخرین وضعیت پرداخت حق پرستاری و حق همیاری، بر ضرورت توجه به قوانین و آمار واقعی در بیان مطالب مرتبط با حقوق و مزایای ایثارگران تأکید کرد.

وی اظهار کرد: برای اینکه درباره حق پرستاری و حق همیاری برداشت دقیقی داشته باشیم، لازم است ابتدا به مبنای قانونی این دو پرداخت توجه کنیم. بر اساس ماده (26) قانون جامع خدمات‌رسانی به ایثارگران، دولت موظف است به منظور حمایت از سلامت جانبازان 50 درصد و بالاتر، جانبازان اعصاب و روان و شیمیایی و جانبازان دارای محدودیت جسمی حرکتی که این موضوع به تشخیص کمیسیون پزشکی بنیاد تعیین می‌شود، با توجه به شدت و نوع ضایعات ناشی از مجروحیت و میزان مراقبتی که از جانباز صورت می‌گیرد، نسبت به برقراری و پرداخت حق پرستاری و حق همیاری اقدام کند و اعتبار مورد نیاز آن را در بودجه سنواتی پیش‌بینی کند.

سیدرضایی ادامه داد: بنابراین از ابتدا، موضوع حق پرستاری و حق همیاری در قانون با هدف حمایت از جانبازان واجد شرایط پیش‌بینی شده بود. در ادامه، با اصلاح ماده (26) در سال  1395 وفق قانون برنامه ششم توسعه، دامنه این حمایت توسعه پیدا کرد و والدین، همسران و فرزندان شهدا که دارای بیماری‌های خاص، صعب‌العلاج یا محدودیت جسمی حرکتی باشند نیز پس از تأیید کمیسیون پزشکی بنیاد، مشمول این ماده شدند. همچنین در تبصره 2 همین ماده، برای جانبازان 25 درصد تا 49 درصد نیز نحوه بهره‌مندی از حق پرستاری بر اساس ضریب K متناسب با درصد جانبازی تعیین شده است. بنابراین وقتی امروز درباره حق پرستاری صحبت می‌کنیم، باید توجه داشته باشیم که جامعه مشمول آن در طول زمان و بر اساس اصلاحات قانونی توسعه پیدا کرده و صرفاً به یک گروه محدود نمی‌شود.

نحوه تعیین و توزیع حق پرستاری جانبازان و خانواده شهدا

مدیرکل پذیرش و امور اداری بنیاد شهید و امور ایثارگران بیان کرد: حق پرستاری بر اساس وضعیت فرد، شدت و نوع ضایعه و میزان مراقبت مورد نیاز تعیین می‌شود و پرداخت آن در قالب ضرایب مختلف K انجام می‌گیرد. در پرداخت‌های انجام‌شده، ضرایب حق پرستاری برای جانبازان و خانواده‌های معظم شهدا از 0.25K تا 4K را شامل می‌شود. در حال حاضر مبلغ هر K معادل 166,255,500 ریال (حداقل حقوق ماهیانه کارگری) است و میزان حق پرستاری هر فرد متناسب با ضریب تعیین‌شده برای وی محاسبه و پرداخت می‌شود. بنابراین برای مثال، مبلغ 1K معادل 166,255,500 ریال و مبلغ 4K معادل 665,022,000 ریال  و 0.25 K معادل 41،563،875 ریال در ماه است. در واقع ضریب K، مبنای تعیین میزان پرداخت حق پرستاری است و با توجه به وضعیت پزشکی، شدت و نوع ضایعه و میزان مراقبت مورد نیاز، ضریب مربوط به هر فرد تعیین می‌شود. بنابراین نمی‌توان یک مبلغ ثابت را به عنوان حق پرستاری همه جانبازان یا خانواده‌های شهدا در نظر گرفت.

وی افزود: در خصوص حق همیاری نیز باید میان ضریب حق پرستاری و مبلغ حق همیاری تفاوت قائل شد. حق همیاری صرفاً به جانبازان 70 درصدی که ضریب حق پرستاری آنها 2.5K و بالاتر باشد تعلق می‌گیرد. بنابراین 2.5K یک ضابطه برای قرار گرفتن جانباز 70 درصد در جامعه مشمول حق همیاری است و به معنای آن نیست که حق همیاری نیز بر مبنای همین ضریب یا تا سقف 4K پرداخت می‌شود.

حق پرستاری جانبازان

سیدرضایی در ادامه گفت: در حال حاضر تعداد کل جانبازان در قید حیات 603,460 نفر است. از این تعداد، 80,303 نفر حق پرستاری دریافت می‌کنند. بنابراین تعداد دریافت‌کنندگان حق پرستاری معادل 13.31 درصد کل جانبازان در قید حیات است. البته این درصد نباید به عنوان درصد واجدان شرایط قانونی تفسیر شود؛ زیرا کل جامعه جانبازان با جامعه مشمول حق پرستاری یکسان نیست و برخورداری از این حق، تابع شرایط مقرر قانونی، وضعیت جسمی و پزشکی و تأیید مراجع ذی‌صلاح است. در مرداد 1405 متوسط مبلغ پرداختی ماهانه به هر یک از 80,303 جانباز دریافت‌کننده حق پرستاری 148,826,136 ریال بوده است و حداقل معادل 0.25 K معادل 41،563،875 ریال و حداکثر 665,022,000 معادل 4 k   می‌باشد.

وی ادامه داد: نکته مهم دیگر این است که حق پرستاری برای همه افراد یک مبلغ ثابت نیست. مبلغ پرداختی بر اساس ضرایب مختلف K تعیین می‌شود و در پرداخت‌های فعلی، ضرایب از 0.25K تا 4K را شامل می‌شود. از مجموع 80,303 دریافت‌کننده، 1,699 نفر در ضریب 0.25K، تعداد 4,806 نفر در ضریب 0.30K، تعداد 16,412 نفر در ضریب 0.50K و تعداد 24,028 نفر در ضریب 0.70K قرار دارند. همچنین 23,015 نفر در ضریب 1K، تعداد 157 نفر در ضریب 1.25K، تعداد 1,755 نفر در ضریب 1.50K، تعداد 5,078 نفر در ضریب 2K، تعداد 817 نفر در ضریب 2.50K، تعداد 1,884 نفر در ضریب 3K، تعداد 126 نفر در ضریب 3.50K، تعداد 4 نفر در ضریب 3.75K و تعداد 159 نفر در ضریب 4K قرار دارند و 363 نفر نیز در گروه سایر ثبت شده‌اند. اگر به این اعداد نگاه کنیم، بیشترین فراوانی مربوط به ضریب 0.70K با 24,028 نفر با میانگین 116،378،850 ریال است. پس از آن ضریب 1K با 23,015 نفر و ضریب 0.50K با 16,412 نفر قرار دارند. در مجموع، این سه سطح یعنی 0.50K، 0.70K و 1K، 63,455 نفر را شامل می‌شوند که معادل 79.02 درصد کل دریافت‌کنندگان حق پرستاری جانبازان است.

مدیرکل پذیرش و امور اداری بنیاد شهید و امور ایثارگران خاطرنشان کرد: در این میان، جانبازان 70 درصدی که ضریب حق پرستاری آنها 2.5K و بالاتر است، علاوه بر حق پرستاری، در صورت احراز شرایط مقرر، مشمول حق همیاری نیز می‌شوند. بنابراین باید میان ضریب حق پرستاری و مبلغ حق همیاری تفکیک قائل شد. ضریب 2.5K و بالاتر، مبنای ورود جانباز 70 درصد به جامعه مشمول حق همیاری است و به معنای آن نیست که حق همیاری نیز بر اساس همین ضریب یا تا سقف 4K پرداخت می‌شود. این آمار نشان می‌دهد که پرداخت حق پرستاری یک مبلغ یکسان برای همه جانبازان نیست و متناسب با وضعیت افراد و ضوابط مربوط، در سطوح مختلف انجام می‌شود.

حق همیاری و تفاوت آن با حق پرستاری

سیدرضائی در ادامه با اشاره به نحوه برقراری حق همیاری گفت: در خصوص حق همیاری نیز لازم است یک تفکیک مهم را مورد توجه قرار دهیم. حق همیاری یک پرداخت عمومی برای همه جانبازان و حتی همه جانبازان 70 درصد نیست. جامعه مشمول این پرداخت، جانبازان 70 درصدی هستند که ضریب حق پرستاری آنها 2.5K و بالاتر باشد. در خصوص حق همیاری نیز لازم است یک نکته مهم را مورد توجه قرار دهیم؛ برقراری حق همیاری منوط به تأیید وضعیت جانباز توسط کمیسیون پزشکی بنیاد است بنابراین ابتدا باید شرایط فرد برای دریافت حق پرستاری و ضریب مربوط به آن مشخص شود و در صورتی که جانباز 70 درصد باشد و ضریب حق پرستاری وی 2.5K و بالاتر باشد، در جامعه مشمول حق همیاری قرار می‌گیرد.

وی بیان کرد: در حال حاضر حق همیاری در دو عنوان همیاری 1 و همیاری 2 پرداخت می‌شود. در همیاری 1، مبلغ پرداختی متناسب با نوع ضایعه و وضعیت جانباز تعیین می‌شود و در سه سطح 10,000,000 ریال، 24,000,000 ریال و 30,000,000 ریال پرداخت شده است. در آمار مرداد 1405، تعداد 431 نفر مبلغ 10,000,000 ریال، تعداد 2,133 نفر مبلغ 24,000,000 ریال و تعداد 164 نفر مبلغ 30,000,000 ریال دریافت کرده‌اند. در مجموع، 2,728 نفر از این نوع همیاری بهره‌مند هستند. در همیاری 2 نیز دو سطح پرداخت وجود دارد. تعداد 682 نفر معادل 0.5 K مبلغ 83,127,750 ریال و تعداد 1,343 نفر معادل 1 K مبلغ 166,255,500 ریال دریافت می‌کنند. در مجموع 2,025 نفر در این بخش قرار دارند.

مدیرکل پذیرش و امور اداری بنیاد شهید و امور ایثارگران تاکید کرد: نکته مهم این است که نباید ضریب حق پرستاری را با مبلغ حق همیاری یکسان تلقی کرد. ضریب 2.5K و بالاتر، شرط قرار گرفتن جانباز 70 درصد در جامعه مشمول حق همیاری یک است؛ در حالی که مبالغی که به عنوان حق همیاری پرداخت می‌شود، بر اساس نوع همیاری و وضعیت و ضایعه جانباز تعیین می‌شود. نکته دیگری که لازم است در خصوص حق همیاری روشن شود، سقف پرداخت این خدمت است. هیچ‌یک از جانبازان دریافت‌کننده حق همیاری، مبلغی بیش از 1K بابت حق همیاری دریافت نمی‌کند. با توجه به اینکه در حال حاضر هر K معادل 166,255,500 ریال است، بالاترین مبلغ پرداختی بابت حق همیاری 166,255,500 ریال در ماه است که معادل 1K است. بنابراین، اگر جایی مطرح می‌شود که حق همیاری تا 4K پرداخت می‌شود، این موضوع با ساختار پرداخت فعلی مطابقت ندارد. ضریب 4K مربوط به حق پرستاری است و نباید با سقف پرداخت حق همیاری اشتباه گرفته شود. در حق همیاری، بالاترین مبلغ پرداختی 1K است.

سیدرضایی ادامه داد: از طرف دیگر، اینکه در حق پرستاری جانبازان ضرایب مختلف از 0.25K تا 4K وجود دارد، به این معنا نیست که حق همیاری نیز تا 4K پرداخت می‌شود. 4K مربوط به بالاترین ضریب حق پرستاری است و نباید آن را به عنوان سقف یا ضریب پرداخت حق همیاری تلقی کرد. در واقع اگر بخواهیم وضعیت را به زبان ساده بیان کنیم، ابتدا جانباز بر اساس شرایط پزشکی و میزان مراقبت مورد نیاز، ضریب حق پرستاری خود را دریافت می‌کند و در مورد جانبازان 70 درصدی که ضریب حق پرستاری آنها به 2.5K و بالاتر می‌رسد، امکان برخورداری از حق همیاری نیز مطرح می‌شود؛ سپس مبلغ حق همیاری متناسب با نوع و وضعیت جانباز تعیین و پرداخت می‌شود.

مدیرکل پذیرش و امور اداری بنیاد شهید و امور ایثارگران اظهار کرد: لازم است تأکید کنم که برخورداری از حق پرستاری و حق همیاری به هیچ عنوان ارتباطی با استان محل سکونت یا محل زندگی ایثارگر ندارد. این خدمات بر اساس وضعیت فرد، شدت و نوع ضایعات ناشی از جانبازی، میزان نیاز به مراقبت و پس از بررسی و تشخیص کمیسیون پزشکی بنیاد برقرار می‌شود. بنابراین معیار برخورداری از این خدمات، وضعیت پزشکی و احراز شرایط قانونی فرد است، نه استان محل زندگی یا محل تشکیل پرونده وی. به همین دلیل، فرآیند برقراری حق پرستاری و حق همیاری باید بر اساس ضوابط واحد و معیارهای پزشکی و قانونی برای ایثارگران واجد شرایط در سراسر کشور انجام شود.

حق پرستاری خانواده شهدا

مدیرکل پذیرش و امور اداری ایثارگران در ادامه اظهار کرد: در بخش خانواده معظم شهدا نیز لازم است ابتدا ابعاد جامعه هدف را روشن کنیم. در حال حاضر تعداد والدین شهدای در قید حیات 89,570 نفر، تعداد همسران شهدای در قید حیات 62,155 نفر و تعداد فرزندان شهدای در قید حیات 177,947 نفر است. بنابراین مجموع والدین، همسران و فرزندان شهدای در قید حیات 329,672 نفر است. از این تعداد، 69,846 نفر در آمار پرداخت حق پرستاری خانواده شهدا قرار دارند که معادل 21.19 درصد مجموع والدین، همسران و فرزندان شهدای در قید حیات است. البته برای ارائه درصد دقیق به تفکیک والدین، همسران و فرزندان، باید آمار دریافت‌کنندگان نیز به تفکیک این سه گروه در اختیار باشد و نمی‌توان بدون این تفکیک، درصد پوشش هر گروه را به صورت جداگانه اعلام کرد.در این بخش نیز متوسط مبلغ پرداختی ماهانه به هر یک از 69,846 دریافت‌کننده حق پرستاری خانواده شهدا 92,107,727 ریال بوده که حداقل مبلغ پرداختی 41,563,875 ریال و حداکثر مبلع  332,511,000 ریال معادل 2k  می‌باشد.

وی ادامه داد: از مجموع 69,846 دریافت‌کننده، بیشترین فراوانی مربوط به ضریب 0.30K است که 33,668 نفر را شامل می‌شود و پس از آن ضریب 0.70K با 21,715 نفر قرار دارد. این دو گروه در مجموع 55,383 نفر را شامل می‌شوند که معادل 79.33 درصد دریافت‌کنندگان حق پرستاری خانواده شهدا است. بنابراین در این بخش نیز همانند جانبازان، نمی‌توان یک مبلغ ثابت را به همه دریافت‌کنندگان تعمیم داد و میزان پرداخت بر اساس ضوابط و شرایط تعیین‌شده انجام می‌شود.

تبیین موضوع استمرار حق پرستاری همسر جانبازان 70 درصد پس از شهادت 

سیدرضایی در ادامه با اشاره به موضوع استمرار حق پرستاری برای همسر جانبازان 70 درصد پس از شهادت آنان اظهار داشت: یکی از موضوعاتی که در سال‌های گذشته در فرآیند پرداخت حقوق و مزایای جانبازان 70 درصد با آن مواجه بودیم، وضعیت خانواده جانبازانی بود که پس از سال‌ها تحمل عوارض ناشی از جانبازی و دریافت حق پرستاری، جانباز به شهادت می‌رسید در این شرایط، با شهادت جانباز، طبیعتاً پرداخت‌هایی که به شخص جانباز تعلق داشت، از جمله حق پرستاری، متوقف می‌شد و همین موضوع می‌توانست باعث کاهش قابل توجه دریافتی خانواده شود. در واقع خانواده‌ای که سال‌ها با شرایط خاص جسمی و مراقبتی جانباز زندگی کرده بود، پس از شهادت وی با یک افت ناگهانی در سطح دریافتی مواجه می‌شد و این مسئله از نظر معیشتی برای خانواده قابل توجه بود.

مدیرکل پذیرش و امور اداری بنیاد شهید و امور ایثارگران ادامه داد: به همین دلیل، این موضوع به عنوان یک چالش جدی مورد توجه مدیران بنیاد قرار گرفت و با هدف حمایت از خانواده جانبازان 70 درصد، موضوع استمرار حق پرستاری برای همسر این جانبازان پس از شهادت آنان در سنوات گذشته مطرح و پیگیری شد. که تاکنون منتج به نتیجه‌ای نشده، در همین چارچوب، مصوبه هیئت امنای بنیاد برای استمرار این حمایت برای همسران جانبازان مشمول و برای یک دوره زمانی مشخص و محدود برای گذار از شرایط سخت اولیه اخذ شد که پیش‌نیاز لازم برای اجرای این مورد پیشنهاد و تصویب قوانین مرتبط در مجلس شورای اسلامی است.

انتهای پیام/